Sneltesten

Sneltesten brengen diagnostiek dichter bij de patiënt. In plaats van een buisje bloed opsturen naar het lab en een dag wachten op een uitslag, heeft u in 10 tot 15 minuten een resultaat. Dat kan het verschil maken in de behandelbeslissing: wel of niet antibioticum voorschrijven, wel of niet doorverwijzen, wel of niet direct behandelen.

Sneltesten in ons assortiment

• Covid-19 sneltesten: antigeen-testen voor screening en diagnostiek, ook self-test en professional use varianten.
• Influenza sneltesten: A/B differentiatie binnen enkele minuten, handig in het griepseizoen.
• Streptokokken sneltesten: voor groep A streptokokken bij keelklachten.
• D-dimer sneltesten: voor tromboseverdenking in de eerstelijnszorg.
• Troponine sneltesten: bij verdenking cardiale klachten.
• Drugstesten: voor forensisch, medisch of screenings gebruik.
• Zwangerschapstesten: professionele hCG-testen voor de praktijk.

Waar let u op bij sneltesten?

Gevoeligheid en specificiteit

Elke sneltest heeft specifieke prestatiegegevens. Een hoge gevoeligheid (vaak 90 tot 99%) mist zelden een positief geval; een hoge specificiteit (90 tot 99%) heeft weinig vals-positieven. Kijk voor inzet altijd naar de bijsluiter. Voor het beslissingsgewicht is ook de pretest-probability relevant: bij lage prevalence kan zelfs een goede test veel vals-positieven opleveren.

Monstertype

Sommige testen werken met nasofarynx-swabs, andere met capillair of veneus bloed. Controleer welk afnametype uw test vereist en of uw praktijk de juiste swabs en buizen op voorraad heeft.

Tijdsraming

De meeste sneltesten geven binnen 10 tot 15 minuten een resultaat, maar variëren van 5 minuten (zwangerschap) tot 20 minuten (sommige infectietesten). Plan uw praktijk hierop.

Professional use of self-test

Self-test varianten zijn eenvoudiger in afname en uitlees, maar vaak iets minder gevoelig. Voor diagnostische beslissingen in de professionele setting kiest u bij voorkeur de professional use variant.

Toepassingen in de praktijk

Bovenste luchtweginfecties

Bij verdenking op streptokokken-keelinfectie kan een streptokokken-sneltest in 5 minuten richting geven. Een positief resultaat rechtvaardigt antibioticabehandeling; een negatief resultaat sluit de diagnose niet uit (sensitivity 85 tot 95%) en bij sterk klinisch beeld is alsnog behandeling te overwegen.

Influenza in seizoen

Influenza A/B sneltesten geven binnen 10 minuten differentiatie. Vooral nuttig in begin van het seizoen en bij hoogrisico-patiënten waar antiviralen overwogen worden. Sensitivity 60 tot 80%; vals-negatieven komen voor bij vroeg in de ziekte.

Cardiale en vasculaire diagnostiek

Troponine sneltest bij verdacht acuut coronair syndroom: een normaal resultaat heeft een hoge negatief-voorspellende waarde en kan bij lage pretest-probability MI grotendeels uitsluiten. D-dimer voor verdenking DVT of longembolie: bij negatief resultaat en lage Wells-score is verdere diagnostiek meestal overbodig.

Drugs- en alcoholscreening

Multipanel drugs-sneltesten worden ingezet in arbo-context, verkeer, jeugdzorg en behandelinstellingen. Detecteren doorgaans 5 tot 12 stoffen tegelijk. Bij positief resultaat altijd bevestiging via laboratorium.

Veelgestelde vragen

Is een positieve sneltest altijd betrouwbaar?

Hoge specificiteit betekent dat een positieve uitslag bijna altijd een echt positief geval is. Toch kan bij lage pretest-probability een vals-positieve uitslag voorkomen. Raadpleeg bij twijfel altijd de richtlijn van uw beroepsgroep.

Kan ik streptokokken-sneltesten in kleine aantallen bestellen?

Ja. Sneltesten zijn verkrijgbaar in verpakkingen vanaf 10 tot 50 stuks. Voor kleine praktijken geeft dat voldoende flexibiliteit.

Wat is het verschil tussen antigeen- en moleculaire (PCR-) sneltest?

Antigeen-sneltesten detecteren virus-eiwitten (sneller, minder gevoelig); moleculaire sneltesten detecteren virus-RNA (gevoeliger, langzamer). Voor screening volstaat antigeen vaak; voor zekere diagnose bij negatief antigeen plus klinisch beeld is moleculaire bevestiging zinvol.

Hoe lang zijn sneltesten houdbaar?

Sneltesten hebben een houdbaarheid van 18 tot 24 maanden vanaf productie, mits droog en bij kamertemperatuur bewaard. Houdbaarheid verkort niet bij opening van een individuele test, maar de cassettes zelf moeten in de verpakking blijven tot gebruik.

Kan ik een sneltest hergebruiken?

Nee. Elke sneltest is voor eenmalig gebruik. Hergebruik geeft onbetrouwbare uitslagen door reagent-uitputting of contaminatie.

Welke sneltest is het meest geschikt voor de huisartsenpraktijk?

De meest gebruikte sneltesten in de Nederlandse huisartsenpraktijk zijn: streptokokken (groep A), urine-zwangerschap, Covid-19 antigeen en D-dimer. Voor specifieke vraagstellingen worden aanvullende sneltesten ingezet.

Een specifieke sneltest die u niet direct terugvindt? Wij volgen de diagnostische markt nauwgezet en kunnen vrijwel elke gangbare test leveren.