Streptokokken sneltesten
Antigeen-sneltesten voor groep A streptokokken (Streptococcus pyogenes) bij acute keelpijn: lateral-flow-cassettes met keel-uitstrijk afname, uitslag binnen 5 tot 10 minuten, sensitiviteit gangbaar 85 procent en specificiteit 95 tot 98 procent. Cleartest en Servoprax leveren CE-IVD gemarkeerde uitvoeringen voor huisartsenpraktijk en huisartsenpost, conform de NHG-Standaard Acute keelpijn voor selectief antibiotica-beleid bij hoog Centor-criterium-risico.














De NHG-Standaard Acute keelpijn beveelt geen routinematig antibiotica aan, maar bij Centor-score 3 of 4 (afwezigheid hoest, koorts boven 38 graden Celsius, tonsillair exsudaat, anterieure cervicale lymfadenopathie) komt een sneltest in beeld voor onderbouwde keuze. Een positieve test bij een patiënt met scarlatina-uiting of in een schoolomgeving met cluster-uitbraak kan een gerichte penicilline-kuur rechtvaardigen.
De gangbare uitvoering is een cassette met antigeen-extractie via uitstrijk-stick: tonsil en achterste pharynxwand worden bestreken, waarna de stick in een buffer-buisje wordt geplaatst en het extract op de cassette wordt gepipetteerd. Aflezing na 5 tot 10 minuten op de testlijn (T) plus controle-lijn (C). De analytische sensitiviteit ligt rond 85 procent voor groep A streptokokken; vals-negatieven komen voor bij lage bacterie-load, vals-positieven door kruisreactie met groep C of G zijn zeldzaam.
De testen zijn houdbaar 18 tot 24 maanden bij 2 tot 30 graden Celsius. Het volledige bereik komt van Cleartest als sneltest-specialist; aanvullend voert Servoprax CE-IVD-uitvoeringen in dezelfde sensitiviteit-klasse. Voor onderzoekers met meervoudige differentiatie zijn combinatie-cassettes voor strep A plus mononucleose verkrijgbaar.
Veelgestelde vragen
Bij welke Centor-score wel testen?
Bij score 0 tot 1 niet testen (lage voorafkans, antibiotica niet zinvol). Bij score 2 alleen overwegen bij specifieke context (zwangerschap, immuungecompromitteerde patiënt, scarlatina-uiting). Bij score 3 tot 4 sneltest of antibiotica volgens NHG-Standaard.






