Schedel vleermuis, Chiroptera sp.

De Erler Zimmer VET2085 toont een schedelreplica van een vleermuis (Chiroptera sp.). Hoewel klein, is de vleermuisschedel een fascinerend voorbeeld van anatomische aanpassing aan vlucht en echolocatie. Het model is bedoeld voor onderwijs in zoölogie, evolutiebiologie en vergelijkende anatomie van zoogdieren.

Microchiroptera-schedel

De schedel is zeer klein (afhankelijk van de soort tussen 10-30 mm) maar gedetailleerd. De typische opbouw verschilt per soort: bij microchiropterans (insectivore vleermuizen die echolocatie gebruiken) zijn de schedeldelen aangepast voor zenders en ontvangers van ultrasoon geluid, met grote bullae tympanicae (gehoorblazen) die het horen van hoge frequenties faciliteren. De dentitie is heterodont en compleet met meestal 32-38 tanden, met scherpe spitsmolaren waarmee insectenpantsers worden gekraakt. De ogen zijn klein, passend bij echolocatie-gerichte oriëntatie in plaats van zicht. De schedel is licht en pneumatisch, een aanpassing aan vlucht. Bij megachiropterans (vruchteneters of bloemennectarspecialisten) zijn aanpassingen anders, met grotere ogen en gereduceerde echolocatie-anatomie.

Toepassing in onderwijs

De schedel wordt gebruikt in opleidingen biologie, dierwetenschappen, zoölogie, evolutiebiologie, ornithologie/chiropterologie en in wildlife-rehabilitatieonderwijs. In opleidingen verheldert hij de zoogdier-aanpassingen aan vlucht (anders dan bij vogels) en aan echolocatie. In wildlife-rehabilitatie biedt hij houvast voor de relatief vaak opgevangen vleermuizen in Nederland (alle inheemse vleermuizen zijn beschermde soorten). Voor scholing over rabies en vleermuisbeten ondersteunt het de uitleg over riskante mondholte-blootstelling. In paleontologisch en archeologisch onderwijs ondersteunt het identificatie van vleermuis-resten in grottensystemen, een belangrijke bron van paleobiologische informatie.