Een gehechte wond na een ingreep, een infuusplek die afgedekt moet blijven, een oppervlakkige wond die nog wat bescherming nodig heeft: hier komen het filmverband en het eilandverband in beeld. Het zijn de afsluitende verbanden van het assortiment, bedoeld voor wonden met weinig of geen exsudaat. Ze houden de wond schoon en droog van buitenaf, terwijl de huid eronder kan ademen.
Dit artikel legt het verschil uit tussen een transparant filmverband en een eilandverband met kussentje, en wanneer welke past. Voor het brede kader is er de overzichtsgids Welk wondverband wanneer.
Kort samengevat
- Een filmverband is een dunne, transparante en waterdichte folie die wel waterdamp doorlaat: geschikt voor oppervlakkige wonden met nauwelijks exsudaat en voor fixatie.
- Een eilandverband heeft een absorberend kussentje op een kleeflaag en is de gangbare keuze voor postoperatieve en gehechte wonden.
- De transparantie van een filmverband maakt het mogelijk een wond of infuusplek te beoordelen zonder verwijderen.
- Een filmverband absorbeert zelf niet: op een lekkende wond werkt het alleen als afdeklaag boven een absorberend verband.
- Bij een kwetsbare huid vraagt de kleeflaag om voorzichtig verwijderen.
Het filmverband: transparant en dampdoorlatend
Een filmverband bestaat uit een dunne, doorzichtige polyurethaanfilm met een kleeflaag. De film is waterdicht, zodat van buitenaf geen water of bacteriën bij de wond komen, maar laat tegelijk waterdamp door, zodat de huid eronder niet verweekt. Doordat de film transparant is, blijft de wond of de onderliggende plek zichtbaar zonder dat het verband eraf hoeft.
Die eigenschappen maken het filmverband geschikt voor oppervlakkige wonden met weinig tot geen exsudaat, voor het fixeren van een ander verband en voor het afdekken van plekken die schoon en droog moeten blijven. Patiënten kunnen er doorgaans mee douchen. Voorbeelden zijn het Mepore Film fixatieverband 10 x 12 cm van Mölnlycke en het 3M Tegaderm Roll transparant filmverband op rol, waarmee de maat naar wens wordt afgeknipt. Voor heel oppervlakkige wonden of moeilijk af te plakken plekken bestaat er ook een sprayvariant: de OPSITE verbandspray vormt een dunne, ademende beschermlaag.
Het eilandverband: kussentje op een kleeflaag
Een eilandverband, ook wel wondpleister genoemd, heeft een absorberend kussentje in het midden van een kleefdrager van film of vlies. Het kussentje vangt het beetje wondvocht op, de kleefrand houdt het geheel op zijn plaats. Dit is de standaardkeuze voor postoperatieve en gehechte wonden en voor schaaf- en snijwonden die wat bescherming en lichte absorptie nodig hebben.
De drager bepaalt het karakter. Een vliesdrager is zacht en flexibel, een filmdrager is waterdicht en transparant rond het kussentje. Voorbeelden zijn de Mepore wondpleister 9 x 10 cm met zachte vliesdrager, het Cosmopor E 10 x 8 cm van Hartmann en de Rudafilm eilandpleisters 10 x 8 cm met waterdichte filmdrager. Voor een fixerende wondpleister op rol is er onder meer de Leukoplast Soft White wondpleister.
De combinatie film met pad
Tussen het kale filmverband en het klassieke eilandverband zit de film-met-pad-uitvoering: een transparante waterdichte film met een klein absorberend kussentje. Die combineert het douchebestendige, transparante karakter van film met lichte absorptie, handig voor postoperatieve wonden waarbij de patiënt mobiel is. Voorbeelden zijn het Mepore Film & Pad 9 x 10 cm en het 3M Tegaderm + Pad transparant verband 6 x 10 cm.
Infuusfixatie als aparte toepassing
Een verwante toepassing van het transparante filmverband is het fixeren van een infuus of canule. Daarvoor bestaan speciale uitvoeringen met een uitsparing of een vorm die rond de insteekplaats past, zodat die zichtbaar blijft voor controle. Voorbeelden zijn de 3M Tegaderm I.V. transparante infuuspleister en het Cosmopor I.V.. Hoewel dit strikt genomen geen wondverband is, hoort het bij dezelfde productfamilie en deelt het dezelfde transparante, dampdoorlatende eigenschappen.
Wanneer wel, wanneer niet
Een filmverband past bij oppervlakkige wonden met nauwelijks exsudaat, als fixatie en als afsluitende, douchebestendige laag. Een eilandverband is de keuze voor postoperatieve en gehechte wonden en lichte verwondingen die wat bescherming en absorptie vragen.
Een kaal filmverband is juist ongeschikt als enig verband op een exsuderende wond: het neemt zelf geen vocht op, waardoor exsudaat zich onder de film verzamelt en de huid verweekt. Boven een alginaat of als afdeklaag bij weinig exsudaat doet film wel goed werk; bij een sterk lekkende wond is een absorberend verband nodig. Let bij alle kleefverbanden op de huid eromheen: bij dunne, kwetsbare huid kan het verwijderen schade geven, en is voorzichtig losrekken in plaats van rechttrekken het devies.
Wisselen
Een filmverband op een schone, droge wond of als infuusfixatie kan enkele dagen blijven zitten, mits het goed afsluit en de plek eronder rustig blijft. Een eilandverband wordt gewisseld zodra het kussentje verzadigd raakt of de wond daarom vraagt. Komt er onder een filmverband toch vocht te staan, dan is dat het teken dat de wond meer afgeeft dan film aankan en een absorberend verband nodig is.
Gerelateerde producten
In ons assortiment vindt u filmverband, eilandverband en de tussenvormen:
- Mepore Film fixatieverband 10 x 12 cm: transparant, waterdicht, dampdoorlatend.
- 3M Tegaderm Roll transparant filmverband: film op rol, op maat te knippen.
- Mepore wondpleister 9 x 10 cm: eilandverband met zachte vliesdrager.
- Cosmopor E 10 x 8 cm: eilandverband voor postoperatieve wonden.
- Rudavlies eilandpleisters 7 x 5 cm: voordelig eilandpleister met zachte vliesdrager, per 50 stuks.
- Mepore Film & Pad 9 x 10 cm: waterdichte film met absorberend kussentje.
- 3M Tegaderm I.V. infuuspleister: transparante fixatie van infuus of canule.
Verder lezen
Voor het overzicht van alle verbandtypen is er de gids Welk wondverband wanneer. Als afdeklaag boven een vullend verband werkt film samen met een alginaatverband; lekt een wond te veel voor film, dan is een schuimverband het alternatief.
Disclaimer
Dit artikel biedt algemene informatie en geen medisch advies. Voor specifieke patiëntsituaties zijn de beoordeling van de behandelend arts of wondverpleegkundige en de productinformatie van de fabrikant leidend.
De keuze tussen film, eilandverband en een film-met-pad hangt af van de wond en de mate van exsudaat; ons assortiment dekt alle vormen plus de uitvoeringen voor infuusfixatie.
