Infectiepreventie is geen los product maar een keten van handelingen: schone handen, de juiste persoonlijke bescherming, en schone oppervlakken en instrumenten. Elke schakel vangt een deel van de overdracht op, en samen houden ze het risico op een zorginfectie laag. Dit overzicht zet de schakels op een rij en verwijst naar de verdiepende artikelen per onderdeel.
Kort samengevat
- Handhygiëne is de belangrijkste schakel: handalcohol als de handen niet zichtbaar vuil zijn, anders wassen met water en zeep.
- Persoonlijke bescherming kiest u op de taak: een chirurgisch masker beschermt de omgeving, een FFP-masker beschermt de drager.
- Oppervlakken en instrumenten worden eerst gereinigd en daarna gedesinfecteerd, met de juiste contacttijd.
- Voor de preoperatieve huid- en lichaamswas is er een aparte route met chloorhexidine.
- De schakels werken alleen samen: één zwakke plek ondermijnt de rest van de keten.
Schakel 1: handhygiëne
De handen zijn de belangrijkste route waarlangs micro-organismen zich verplaatsen, en daarmee is handhygiëne de meest bepalende schakel. In de meeste situaties is handalcohol de eerste keuze: het werkt snel, bereikt de hele huid en is minder belastend dan herhaald wassen. Alleen bij zichtbaar vuil of bepaalde ziekteverwekkers gaat de voorkeur uit naar water en zeep. Wanneer u wat kiest, en hoe lang u inwrijft of wast, staat in Handhygiëne: handen desinfecteren of wassen.
Schakel 2: persoonlijke bescherming
Persoonlijke beschermingsmiddelen vormen een barrière tussen zorgverlener, patiënt en omgeving. Het masker is daarin een veelgebruikt en vaak verkeerd begrepen onderdeel: een chirurgisch masker en een FFP-masker beschermen niet hetzelfde. Welke u kiest, hangt af van de vraag of u de omgeving wilt beschermen tegen de drager of juist de drager tegen aerosolen in de lucht. Dat onderscheid en de bijbehorende normen staan in Mondmaskers kiezen: Type II, IIR, FFP2 en FFP3.
Schakel 3: oppervlakken en instrumenten
Een schone werkplek breekt de overdracht via materialen en handcontactpunten. Daarbij geldt een vaste volgorde: eerst reinigen, dan desinfecteren, met een middel dat lang genoeg op het oppervlak blijft om te werken. Voor instrumenten gelden zwaardere eisen dan voor een werkblad. De keuze tussen doekjes, foam en vloeistof, en de aanpak voor herbruikbare instrumenten, staat in Oppervlakken en instrumenten desinfecteren.
De huid- en lichaamswas rondom een ingreep
Naast de dagelijkse hygiëne is er de gerichte huidvoorbereiding rondom een operatie, met chloorhexidine als antisepticum. Dat is een eigen route met een eigen werkwijze. Voor de vergelijking van de chloorhexidineproducten is er Hibiwash, Hibiscrub, Hibicet en chloorhexidine in alcohol.
De keten is zo sterk als de zwakste schakel
Het zit hem niet in één product, maar in de combinatie: schone handen op het juiste moment, het passende masker, een schoon oppervlak en, waar nodig, een goede huidvoorbereiding. Een onderbroken schakel, zoals een masker dat de omgeving niet beschermt of een oppervlak dat te kort inwerkt, laat een opening in de keten. De verdiepende artikelen werken elk onderdeel praktisch uit.
Verder lezen
- Handhygiëne: handen desinfecteren of wassen
- Mondmaskers kiezen: Type II, IIR, FFP2 en FFP3
- Oppervlakken en instrumenten desinfecteren
Disclaimer
Dit artikel biedt algemene informatie en geen medisch advies. Voor de exacte werkwijze gelden altijd de geldende hygiënerichtlijn en het protocol van uw organisatie.
Infectiepreventie werkt als een keten van hand tot oppervlak; ons assortiment dekt handdesinfectie, maskers en oppervlakte- en instrumentdesinfectie, zodat elke schakel is ingevuld.
