Een chirurgisch mondmasker en een FFP-masker lijken op elkaar, maar beschermen niet hetzelfde. Het ene houdt vooral de omgeving schoon, het andere beschermt juist de drager tegen kleine deeltjes in de lucht. Wie dat verschil kent, kiest het masker dat bij de taak past. Dit artikel legt de typen, de normen en de keuze uit.
Voor het bredere kader is er het overzicht Infectiepreventie: de keten van hand tot oppervlak.
Kort samengevat
- Een chirurgisch masker (Type I, II, IIR) beschermt vooral de omgeving tegen de drager en tegen spatten.
- Type IIR is spatbestendig; dat extra is de betekenis van de R.
- Een FFP-masker (FFP2, FFP3) beschermt de drager tegen kleine deeltjes en aerosolen in de lucht.
- FFP2 filtert ten minste 94% van de deeltjes, FFP3 ten minste 99%.
- Een goede randaansluiting bepaalt of een FFP-masker werkt; bij een chirurgisch masker telt vooral het correct dragen.
Twee soorten bescherming
Het belangrijkste onderscheid is de richting van de bescherming. Een chirurgisch mondmasker is bedoeld om de omgeving te beschermen tegen de drager: het vangt druppels op die vrijkomen bij praten, hoesten of een ingreep, en houdt ze bij de patiënt of het steriele veld vandaan. Een FFP-masker, ook wel ademhalingsbescherming, werkt de andere kant op: het beschermt de drager tegen kleine deeltjes en aerosolen die in de lucht zweven. Die twee doelen vragen om een ander masker, en het ene is geen vervanging van het andere.
Het chirurgische masker: Type I, II en IIR
Chirurgische maskers vallen onder de norm EN 14683 en worden ingedeeld op hun bacteriële filtratie. Type II filtert ten minste 98% van een bacterieel testaerosol, en Type IIR voegt daar spatbestendigheid aan toe: de R staat voor resistance tegen vloeistofspatten, prettig bij handelingen waar spat- of spuitgevaar bestaat. Type I wordt vooral buiten directe patiëntenzorg gebruikt. Voor de meeste zorghandelingen is Type IIR de gangbare keuze. Voorbeelden zijn de Mediware chirurgisch mondmasker Type IIR met oorlussen en de Barrier mondmasker Type IIR Extra Protection. Een Type II zonder spatbestendigheid is er ook, zoals het standaard masker Type II.
Het FFP-masker: FFP2 en FFP3
FFP-maskers vallen onder de norm EN 149 en zijn ingedeeld op hoeveel deeltjes ze tegenhouden. FFP2 filtert ten minste 94% van de deeltjes, FFP3 ten minste 99%. Ze zijn bedoeld om de drager te beschermen tegen aerosolen, bijvoorbeeld bij handelingen waarbij kleine zwevende deeltjes vrijkomen of bij een luchtweginfectie die zich via de lucht verspreidt. Cruciaal bij een FFP-masker is de randaansluiting: lucht volgt de weg van de minste weerstand, dus als het masker niet goed op het gezicht sluit, lekt ongefilterde lucht langs de randen en valt de bescherming weg. Voorbeelden zijn het FFP2-masker met extra filtratie en het 3M Aura FFP3-masker zonder ventiel.
Oorlus of hoofdband, en het ventiel
Chirurgische maskers zitten meestal met oorlussen vast: snel om te doen en prettig voor kort gebruik. Een uitvoering met een band om het hoofd zit bij langer dragen vaak stabieler. FFP-maskers hebben soms een uitademventiel, dat het uitademen makkelijker maakt. Let op: een masker met ventiel filtert de uitgeademde lucht niet, dus het beschermt de omgeving niet tegen de drager. Waar het juist om bronbescherming gaat, kiest u daarom een masker zonder ventiel.
Welk masker wanneer
De keuze laat zich kort samenvatten. Gaat het erom de patiënt of het steriele veld te beschermen tegen druppels van de drager, bij spat- of spuitgevaar, dan is een chirurgisch masker Type IIR de gangbare keuze. Moet de drager zelf beschermd worden tegen aerosolen in de lucht, dan is een FFP2- of FFP3-masker nodig, met aandacht voor een goede randaansluiting. Volg in alle gevallen het protocol van uw organisatie, want dat bepaalt per situatie welk type vereist is.
Gerelateerde producten
In ons assortiment vindt u chirurgische maskers en FFP-maskers:
- Mediware chirurgisch mondmasker Type IIR: spatbestendig masker voor de meeste zorghandelingen.
- Barrier mondmasker Type IIR Extra Protection: Type IIR met oorlus.
- Standaard masker Type II: voor handelingen zonder spatgevaar.
- FFP2-masker met extra filtratie: ademhalingsbescherming voor de drager.
- 3M Aura FFP3-masker zonder ventiel: hoogste filtratie, ook bronbescherming.
Verder lezen
Voor het bredere kader is er Infectiepreventie: de keten van hand tot oppervlak, en voor de schone werkplek Oppervlakken en instrumenten desinfecteren.
Disclaimer
Dit artikel biedt algemene informatie en geen medisch advies. Voor de keuze van het juiste masker per situatie gelden de geldende richtlijn en het protocol van uw organisatie.
Welk masker past, hangt af van de richting van de bescherming; ons assortiment dekt chirurgische maskers en FFP-maskers, zodat de juiste keuze per taak voorhanden is.
