Zoeken

Griepvaccinatiecampagne voorbereiden in de huisartspraktijk

22 juli 2026

De jaarlijkse griepvaccinatie valt in een paar drukke najaarsdagen, en juist dan moet alles kloppen: de juiste veiligheidsnaald op elke spuit, voldoende voorraad en een prikstation waar een lange rij patiënten vlot en veilig doorheen gaat. De meeste vertraging op een prikdag ontstaat niet bij het prikken zelf, maar door een verkeerde naaldmaat, een naaldcontainer die te ver weg staat of materiaal dat halverwege op is. Hieronder staat wat u vooraf regelt en waarop u let bij de keuze van de naald.

Voor het bredere kader rond injecteren is er het overzicht Injecteren: naalden, spuiten en veilig werken.

Alle benodigdheden voor de griepprik op één plek, van veiligheidsnaalden tot naaldcontainers, vindt u op de pagina Alles voor de griepvaccinatie.

Kort samengevat

  • De griepvaccins worden geleverd als voorgevulde spuit zonder naald; de veiligheidsnaalden bestelt de praktijk zelf bij de groothandel.
  • Veiligheidsnaalden zijn sinds 2013 verplicht op grond van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
  • Standaard is een naald van 25 mm voor intramusculaire toediening, in 23G of 25G.
  • Bij een BMI van 40 of hoger is een langere naald van 38 tot 40 mm nodig.
  • Zet per prikstation een naaldcontainer binnen handbereik en bewaar de vaccins tussen 2 en 8 °C.

Vaccins zonder naald: de naalden regelt u zelf

De vaccins uit het Nationaal Programma Grieppreventie worden geleverd als voorgevulde spuit, maar zonder naald. Dat geldt ook voor het campagnejaar 2026/2027. De veiligheidsnaalden bestelt de praktijk zelf bij een groothandel naar keuze. Doe dat ruim voor de eerste vaccinlevering, want in het najaar bestellen alle praktijken tegelijk. Veiligheidsnaalden worden meestal per 100 stuks geleverd, terwijl de vaccins per 10 komen; houd daar rekening mee bij het bepalen van de hoeveelheid.

Vaccineert u in dezelfde periode ook tegen pneumokokken, dan kunt u voor beide vaccins dezelfde naalden gebruiken. Alleen de manier van bevestigen verschilt (zie verderop bij de aansluiting op de spuit).

Waarom een veiligheidsnaald verplicht is

Na de Europese richtlijn ter voorkoming van prikaccidenten is in 2013 het Arbeidsomstandighedenbesluit aangepast. Sindsdien is het gebruik van veiligheidsnaalden verplicht en is het terugplaatsen van de dop op een gebruikte naald (recappen) verboden. Een veiligheidsnaald heeft een beschermschild dat na de injectie over de naaldpunt wordt geklapt, zodat niemand zich meer aan de gebruikte naald kan prikken.

Wij voeren voor de griepprik twee lijnen: de BD Eclipse en de B. Braun Sterican Safety. Bij beide zit het beschermschild vast aan de naald, wordt het met één hand geactiveerd en vergrendelt het met een hoorbare klik. Daarna kan de naald niet opnieuw worden gebruikt en gaat hij samen met de spuit in de naaldcontainer. Beide lijnen volgen de internationale kleurcodering (ISO 6009), zodat de maat in de voorraadlade direct herkenbaar is: oranje voor 25G, blauw voor 23G.

De juiste naaldmaat: lengte gaat voor dikte

De griepprik gaat intramusculair in de bovenarm (de deltaspier). De standaard naaldlengte daarvoor is 25 mm. Onderzoek laat zien dat de injectie bij kortere naalden vaak niet in de spier terechtkomt, dus een naald van 16 mm is alleen bedoeld voor de zeldzame subcutane toediening. Qua dikte zijn zowel 25G (0,5 mm) als 23G (0,6 mm) geschikt. Vroeger werd alleen 25G genoemd; volgens de vaccinleveranciers en het RIVM is 23G inmiddels ook goedgekeurd voor zowel het griep- als het pneumokokkenvaccin. Of de naald de spier bereikt, hangt af van de lengte, niet van de dikte.

SituatieMaatBD EclipseB. Braun Sterican Safety
Standaard, 25G0,5 x 25 mmoranje 25G, 0,5 x 25 mmoranje 25G, 0,5 x 25 mm
Standaard, 23G0,6 x 25 mmblauw 23G, 0,6 x 25 mmblauw 23G, 0,6 x 25 mm
BMI 40 of hoger0,5 of 0,6 x 40 mmniet in deze maatoranje 25G, 0,5 x 40 mm of blauw 23G, 0,6 x 40 mm

Wanneer een langere naald nodig is

Bij een bekende BMI van 40 of hoger is het advies om altijd een naald van 38 mm te gebruiken; in ons assortiment is dat de maat van 40 mm. Bij een BMI tussen 30 en 40 schat u de dikte van de vetlaag op de bovenarm in. Een eenvoudige vuistregel: zou u bij deze patiënt voor een bloeddrukmeting een groot manchet gebruiken, kies dan de langere naald. Naar schatting is die bij 5 tot 10% van de gevaccineerden nodig. Houd de langere naalden daarom apart en duidelijk herkenbaar op elk prikstation, zodat de prikker niet hoeft te zoeken.

Aansluiting op de spuit: drukken of draaien

De spuit van het griepvaccin heeft een Luer Slip-aansluiting, zonder schroefdraad. De veiligheidsnaald drukt u er stevig op. De BD Eclipse heeft daarvoor SmartSlip-technologie: een verstevigde binnenzijde van de conus die de naald ook op een Luer Slip-spuit vasthoudt. De B. Braun Sterican Safety heeft een Luer Lock-aanzet die zowel op een Luer Lock- als op een Luer Slip-conus past.

De spuit van het pneumokokkenvaccin heeft juist een Luer Lock-adapter, waarop de naald met een draaiende beweging wordt vastgezet. Draai door tot u weerstand voelt en houd naald en spuit daarbij in één lijn. Gebruikt u een BD Eclipse op deze spuit, duw dan eerst het witte SmartSlip-onderdeel in de conus terug en draai de naald daarna pas vast; dat voorkomt dat de verbinding loslaat.

Het prikstation inrichten

Snelheid op de prikdag zit in de inrichting. Richt elk prikstation hetzelfde in, zodat iedereen overal kan inspringen:

  • Voorgevulde vaccinspuiten, alleen de hoeveelheid voor het komende uur uit de koelkast.
  • Veiligheidsnaalden van 25 mm, plus een klein aantal van 40 mm apart gelegd.
  • Een naaldcontainer binnen armlengte van de prikker, zoals de Sharpsafe naaldencontainer 2 liter.
  • Injectiepleisters voor na de prik, bijvoorbeeld de DermaPlast injectiepleister 16 x 40 mm.
  • Handschoenen, handdesinfectie en gaaskompressen voor het afdrukken.

Griepvaccins worden bewaard tussen 2 en 8 °C. Haal dus niet meer uit de koeling dan u op korte termijn gebruikt. Op een zichtbaar schone huid is huiddesinfectie voor een vaccinatie meestal niet nodig; volg hierin het protocol van uw praktijk. Spreek vooraf af wie prikt, wie registreert en wie de doorstroom regelt. Door de naaldcontainer direct naast de prikker te zetten, gaat elke gebruikte naald meteen weg en blijft de werkplek veilig.

Hoeveel u bestelt

Baseer de bestelling op het aantal uitgenodigde patiënten, met een marge voor misprikken en een naald die valt. Reken voor het grootste deel op naalden van 25 mm en voor ongeveer een op de tien patiënten op een naald van 40 mm. Plan voldoende naaldcontainers, zodat er tijdens de prikdag geen container vol raakt zonder vervanging binnen handbereik, en ruim genoeg injectiepleisters. We merken dat praktijken die direct na de campagne noteren wat op was en wat bleef liggen, het jaar erna een stuk sneller en nauwkeuriger bestellen.

Checklist voor de prikdag

  • Vaccins binnen en gekoeld bewaard tussen 2 en 8 °C.
  • Veiligheidsnaalden 25 mm (23G of 25G) en een voorraad van 40 mm voor patiënten met een hoge BMI.
  • Een naaldcontainer per prikstation, binnen handbereik, plus reservecontainers.
  • Injectiepleisters, handschoenen, handdesinfectie en gaas.
  • Duidelijke rolverdeling: prikken, registreren, doorstroom.

Gerelateerde producten

In ons assortiment vindt u veiligheidsnaalden van beide lijnen, in de standaardmaat en de lange maat:

Verder lezen

De naaldkeuze in het algemeen staat in Injectienaalden kiezen, en het veilig werken met naalden in Veiligheidsnaalden en prikaccidenten voorkomen.

Disclaimer

Dit artikel biedt algemene informatie en geen medisch advies. Volg altijd de uitvoeringsrichtlijn voor de griepvaccinatie, de informatie van SNPG en het RIVM en het protocol van uw praktijk.

Een soepele prikdag begint bij de juiste naaldmaat en een goed ingericht prikstation; we denken graag mee over de verdeling tussen standaard- en lange naalden voor uw patiëntenaantal.

Previous article:
Next article: