Bij sommige ingrepen draag je twee paar steriele handschoenen over elkaar: een dunnere onderhandschoen direct op de huid en daaroverheen een tweede paar als reguliere OK-handschoen. Doel: extra bescherming bij verhoogd perforatierisico en directe detectie van een onbedoelde perforatie van de buitenste handschoen. De Peha-underglove is voor deze strategie ontworpen, in een latexvrije uitvoering en in de complete maatreeks 5,5 tot 9. Dit artikel legt uit wanneer dubbele bescherming zinvol is, hoe je het in de praktijk aanpakt, en welke buitenhandschoen je er logisch bij combineert.
Voor de bredere context van de hele Peha-handschoenenfamilie staat de overzichtsgids over Hartmann Peha-handschoenen klaar. Dit artikel zoomt in op de onderhandschoen en de dubbele handschoenenstrategie.
Wat een onderhandschoen doet
Een Peha-underglove is een dunne, latexvrije, steriele operatiehandschoen die bedoeld is als binnenste laag onder een tweede steriele handschoen. De handschoen is gemaakt voor langer dragen met een gladde binnenkant die het aantrekken vergemakkelijkt, en met een buitenkant die voldoende grip geeft om een tweede handschoen er strak overheen te trekken zonder dat de twee lagen tijdens de ingreep tegen elkaar verschuiven. Voorbeeld: de Peha-underglove latexvrije operatiehandschoen maat 7.
De Peha-underglove is op zichzelf geen volwaardige OK-handschoen. Een chirurg gebruikt hem niet alleen, maar uitsluitend in combinatie met een tweede steriele OK-handschoen. De dunnere materiaaldikte van de onderhandschoen maakt het comfortabel om twee lagen te dragen zonder dat het totaalpakket te zwaar of te onhandig wordt.
Wanneer dubbele bescherming zinvol is
Niet elke ingreep vraagt om twee handschoenen over elkaar. De keuze is afhankelijk van het perforatierisico, de duur van de ingreep en het patientprofiel.
Orthopedie en traumatologie
Bij operaties waarbij scherpe instrumenten, botzaagjes, schroeven of botfragmenten een verhoogd risico op handschoenperforatie geven, is dubbele bescherming standaardpraktijk geworden. De binnenste handschoen werkt als barriere mocht de buitenste perforeren, en omdat de onderhandschoen vaak in een afwijkende kleur is, zie je een perforatie direct doordat er bloed of vocht tussen beide lagen verschijnt.
Lange ingrepen
Bij ingrepen van vier uur of langer is dubbele bescherming aantrekkelijk omdat het draagcomfort er nauwelijks onder lijdt en je tussentijds een eventuele wissel van alleen de buitenste handschoen kunt doen zonder de aseptische zone te verlaten. Veel cardiothoracale, orthopedische en neurochirurgische ingrepen vallen onder dit gebruik.
Hoog-risicopatienten en bloedoverdraagbare aandoeningen
Bij patienten met een bekende HIV-infectie, hepatitis B of C, of een ander risico op bloedoverdraagbare aandoening kiezen veel klinieken voor dubbele bescherming om het besmettingsrisico voor de chirurg te minimaliseren. Hoewel een goed gehandhaafde aseptische werkwijze met enkele handschoen ook voldoende bescherming biedt, geeft de tweede laag een extra zekerheidsmarge.
Cytostatica en chemische ingrepen
Bij toediening en bereiding van cytostatica zijn vaak specifieke chemicalien-bestendige handschoenen voorgeschreven. In sommige protocollen wordt daarbovenop een tweede laag voor extra bescherming geadviseerd. Volg in deze situaties altijd het kliniekprotocol en de productinformatie van de specifieke cytostaticum.
Hoe het werkt in de praktijk
De dubbele handschoenenstrategie is operationeel niet ingewikkeld, maar vraagt om een vaste werkwijze om de aseptische zone te behouden.
Aantrekken
De onderhandschoen wordt eerst aangetrokken volgens de standaard steriele techniek voor OK-handschoenen, met behulp van de open-cuff of de gesloten-cuff techniek afhankelijk van de werkmethode. De Peha-underglove is dunner dan een reguliere OK-handschoen, wat het aantrekken vereenvoudigt. De tweede handschoen wordt direct erover aangetrokken, zonder dat de binnenste de eerste contact verliest met de huid. Voor het strakke aansluiten van de buitenste handschoen kies je dezelfde maat of een halve maat groter dan je normale OK-handschoen.
Tijdens de ingreep
De twee lagen werken samen als één handschoen. De vingertoppen blijven dun genoeg om weefsel te voelen, mits de juiste maatcombinatie is gekozen. Bij een merkbare perforatie van de buitenste handschoen verschijnt er kleur tussen de twee lagen, zichtbaar door de blauwere of afwijkende kleur van de onderhandschoen ten opzichte van de buitenste. De chirurg kan dan onder steriele begeleiding alleen de buitenste vervangen zonder de aseptische barriere op de huid te onderbreken.
Wisselen tijdens een ingreep
Het grote voordeel van dubbele bescherming is dat een buitenwissel kan zonder de binnenste laag te verstoren. De OK-assistent helpt de oude buitenhandschoen verwijderen, de chirurg blijft met de onderhandschoen op steriele basis werken, en er wordt een nieuwe buitenhandschoen aangetrokken. Dit kost een minuut of twee en geeft de extra zekerheid dat de aseptische zone gehandhaafd blijft.
Maat kiezen voor de onderhandschoen
De Peha-underglove komt in dezelfde maatreeks als de Peha OK-handschoenen: 5,5 / 6 / 6,5 / 7 / 7,5 / 8 / 8,5 / 9. Voor de combinatie met een buitenhandschoen zijn er twee gangbare strategieen.
Dezelfde maat voor binnenste en buitenste handschoen. Werkt goed bij Peha-isoprene of Peha-neon als buitenste, omdat de elasticiteit van de buitenhandschoen voldoende is om over de Peha-underglove te schuiven zonder klemmen. Voor de meeste chirurgen is dit de logische start.
Halve maat verschil: onderhandschoen krapper, buitenhandschoen ruimer. Sommige chirurgen kiezen voor een Peha-underglove in maat 7 met daarover een Peha-taft maat 7,5 om de twee lagen comfortabeler over elkaar te krijgen. Voor langere ingrepen kan dat het draagcomfort vergroten.
Het is verstandig om bij invoering van dubbele bescherming nieuwe chirurgen een combinatie te laten proberen voor een definitieve standaard wordt vastgelegd. De persoonlijke pasvorm-voorkeur weegt sterker dan algemene richtlijnen.
Welke buitenhandschoen combineer je ermee
De Peha-underglove is altijd latexvrij. Voor de buitenste handschoen hangt de keuze af van het kliniekbeleid op latex en van de voorkeur van de chirurg.
Latex buitenhandschoen
In klinieken zonder latexbeleid is een Peha-taft of Peha-profile als buitenste een gangbare combinatie. De Peha-isoprene-onderlaag voelt voor de huid latex-achtig aan terwijl de Peha-taft of Peha-profile aan de buitenkant het tactiele en chirurgische gevoel geeft dat veel chirurgen gewend zijn.
Latexvrije buitenhandschoen
Voor klinieken met latexbeleid is de combinatie Peha-underglove plus Peha-isoprene of Peha-neon volledig latexvrij. Peha-isoprene als buitenste geeft het meeste materiaalgevoel, Peha-neon is de kostenefficientere keuze.
Specifieke combinaties
Voor orthopedische ingrepen waar perforatie het zwaarst weegt en het materiaalgevoel iets minder kritiek is, is een Peha-underglove plus Peha-taft classic een werkbare combinatie: vertrouwde latex aan de buitenkant met een stevige latexvrije onderlaag. Voor microchirurgisch werk waar het tastgevoel telt, kies je een Peha-underglove plus Peha-profile of Peha-isoprene voor de directere terugkoppeling.
Voor- en nadelen van dubbele bescherming
De keuze om dubbele handschoenen tot standaard te maken is niet voor elke kliniek even logisch. Een korte afweging:
- Voordeel: lager perforatierisico voor de huid. Bij een onbedoelde prik of snee door de buitenste handschoen blijft de onderhandschoen de huid beschermen tot de buitenste kan worden vervangen.
- Voordeel: zichtbare perforatie door kleurverschil. De binnenste handschoen in een afwijkende kleur maakt een perforatie van de buitenste direct opvallend.
- Voordeel: tussentijds wisselen blijft mogelijk. Alleen de buitenste vervangen kan onder steriele condities zonder de aseptische basis te verstoren.
- Nadeel: hogere kostprijs per ingreep. Twee paar handschoenen in plaats van een, met overeenkomstige inkoopkosten.
- Nadeel: iets minder tastgevoel. Voor zeer fijn werk (microchirurgie, oftalmologie) kan de extra laag het directe contact verminderen, hoewel veel chirurgen dat na enkele ingrepen niet meer merken.
- Nadeel: iets warmer. Bij lange ingrepen kan de extra laag het zweten in de handschoen vergroten, vooral in een warme OK.
Voor klinieken die regelmatig ingrepen doen met verhoogd perforatierisico wegen de voordelen doorgaans op tegen de kosten. Voor algemene chirurgie zonder specifieke risicofactoren kan dubbele bescherming als optionele uitvoering blijven, niet als standaard.
Voorraadbeleid
Een werkbaar voorraadschema voor klinieken die dubbele bescherming standaard inzetten:
- Per gebruikte maat minimaal twee tot drie boxen Peha-underglove op voorraad, met dubbel volume rond maat 7 en 7,5.
- Per gebruikte maat aanvulling op de buitenhandschoenvoorraad (Peha-taft, Peha-profile, Peha-neon of Peha-isoprene): houd in het achterhoofd dat dubbele bescherming het verbruik van de buitenhandschoen vermeerdert omdat tussentijdse wissel makkelijker is.
- Documenteer per chirurg welke maatcombinatie de voorkeur heeft. Veel chirurgen blijven na het inwerken bij dezelfde combinatie en het scheelt zoektijd in de OK.
- Houd uitersten van de maatreeks (5,5 en 9) op een box voorraad. Bij specifieke chirurgen of incidenteel gebruik is dat voldoende.
Verder lezen in de Remka kennisbank
Dit artikel ging in op de Peha-underglove en de dubbele handschoenenstrategie. Voor de bredere context van de hele Peha-familie staat het overzicht in de overzichtsgids over Hartmann Peha-handschoenen. Voor de keuze van de buitenhandschoen en voor onderzoek zijn aparte gidsen beschikbaar:
- Chirurgische handschoenen vergeleken: Peha-taft, Peha-profile, Peha-neon en Peha-isoprene: de buitenhandschoen waarmee je de Peha-underglove combineert.
- Peha-soft nitrile kiezen: de keuze binnen de onderzoekshandschoenenlijn.
- De juiste Peha-handschoen per zorgsetting: praktische keuzehulp die alle uitvoeringen samenbrengt.
Gerelateerde producten
In ons assortiment vind je de complete Peha-underglove range plus de buitenhandschoenen om mee te combineren. Een aantal ingangen op maat 7 als gemiddelde maat:
- Peha-underglove latexvrije operatiehandschoen maat 7, 50 paar: de onderhandschoen voor dubbele bescherming.
- Peha-taft classic poedervrije operatiehandschoen maat 7, 50 paar: gangbare latex buitenhandschoen.
- Peha-profile latex operatiehandschoen maat 7, 50 paar: premium latex buitenhandschoen voor fijn tastgevoel.
- Peha-neon latexvrije operatiehandschoen maat 7, 50 paar: kostenefficiente latexvrije buitenhandschoen.
- Peha-isoprene latexvrije operatiehandschoen maat 7, 50 paar: premium latexvrije buitenhandschoen.
De Peha-underglove is beschikbaar in de complete maatreeks van 5,5 tot 9.
Veelgestelde vragen
Is dubbele bescherming verplicht bij hoog-risicoprocedures?
In Nederland is dubbele bescherming geen wettelijke verplichting, maar veel kliniekprotocollen schrijven het voor bij specifieke procedures. Orthopedische ingrepen, traumatologie en operaties bij patienten met bekende bloedoverdraagbare aandoeningen vallen vaak onder die protocollen. Raadpleeg het kliniekprotocol en de richtlijnen van de beroepsgroep voor je situatie.
Voel ik bij dubbele bescherming de naald nog wel goed door de huid?
Ja, mits de juiste maatcombinatie. De Peha-underglove is bewust dunner dan een reguliere OK-handschoen om het tastgevoel met de buitenste laag te behouden. Na enkele ingrepen ervaren de meeste chirurgen de twee lagen als een vergelijkbare hand-feel ten opzichte van een enkele handschoen, met de extra zekerheid van de onderlaag.
Kan ik elke buitenhandschoen combineren met de Peha-underglove?
Praktisch wel. De Peha-underglove werkt onder elke Peha OK-handschoen omdat de maatvoering en de pasvorm op elkaar zijn afgestemd. Voor combinaties met handschoenen van andere fabrikanten controleer je of de maattoleranties vergelijkbaar zijn, anders sluit de buitenhandschoen niet strak genoeg of zit hij te krap.
Wat doe je als de buitenste handschoen tijdens een ingreep perforeert?
Vervangen onder steriele begeleiding. Een OK-assistent helpt de oude buitenhandschoen verwijderen, de chirurg houdt de Peha-underglove als steriele basis op de hand, en een nieuwe buitenhandschoen wordt aangetrokken. Het hele proces kost een minuut of twee en behoudt de aseptische zone op de huid. Bij perforatie van zowel de buitenste als de Peha-underglove (beide lagen tegelijk perforeren is zeldzaam maar mogelijk) volgt een complete wissel van beide lagen.
Hoeveel verbruikt een gemiddelde OK aan Peha-underglove per maand?
Bij standaardgebruik bij orthopedie en hoog-risicoprocedures gebruikt een OK met vier tafels en vijf werkdagen per week globaal acht tot twaalf boxen Peha-underglove per maand, vooral verdeeld over de middenmaten 7 en 7,5. Dat ligt naast het reguliere verbruik van Peha-taft, Peha-profile, Peha-neon of Peha-isoprene als buitenhandschoen. Houd vijftig procent reserve aan voor piekvolume.
