Bonewax: Effectieve hemostase in botchirurgie
Is een steriel bijenwas-mengsel met palmitaatzouten dat op een botoppervlak wordt aangebracht om bloeding uit het bot zelf mechanisch af te dichten. Voor sternumsluiting na cardiale chirurgie, voor neurochirurgische ingrepen waar bloeding uit een craniotomie moet worden gestopt en voor specifieke orthopedische toepassingen biedt het materiaal een unieke oplossing.
Een bloeding uit een doorsneden sternum laat zich niet met klassieke afbinding stoppen, omdat de bloedingsbron in het bot zelf zit. Op zo'n moment wordt met de vinger over het bloedende oppervlak gestreken. Het wasachtige materiaal vult de poreuze botstructuur en blokkeert mechanisch de uitstroom. Voor cardiothoracaal-chirurgen is het een procedure-essential; in andere disciplines komt het zelden voor maar als het nodig is, is er geen functionele vervanging.
Is een Ethicon-product op basis van farmaceutische bijenwas (cera alba) gemixt met palmitaatzout (isopropyl-palmitaat) voor smelt- en applicatie-eigenschappen. Het materiaal is steriel verpakt in 2,5 gram porties, 12 stuks per verpakking (artikelnummer W31C). Het werkingsprincipe is mechanisch: de was vult botporien en de palmitaat-component verlaagt de smeltgrens zodat het bij lichaamstemperatuur soepel blijft.
Werkingsprincipe
Bot is een poreuze structuur met talloze kleine bloedvaten in de medulla en periost. Klassieke hemostase-technieken (afbinden, cauterisatie, druk) werken niet op bot omdat er geen aangrijpingspunt is voor de hechting en cauterisatie het botweefsel beschadigt. Wordt rechtstreeks op het bloedende botoppervlak aangebracht en met de vinger of een spatel ingesmeerd. Het materiaal vult de poriestructuur, blokkeert mechanisch de uitstroom en blijft op het oppervlak liggen tot het door de natuurlijke remodelering van het botweefsel wordt opgenomen.
Toepassingen
Cardiothoracale chirurgie
De voornaamste procedure: sternumsluiting na harchirurgie. Het sternum wordt voor de toegang in de mediaanlijn doorgesneden; het cancellous bot bloedt continu tijdens de ingreep. Langs de sternumranden geeft hemostase voor het sluiten met staaldraad of vergelijkbaar materiaal.
Neurochirurgie
Bij craniotomie en in specifieke gevallen aan de schedelbasis kan worden gebruikt voor hemostase op het botoppervlak. In specifieke gevallen zijn alternatieven (oxidized cellulose, fibrineklem) soms geprefereerd vanwege risico-overwegingen rond bot-genezing.
Orthopedische toepassingen
waar het opervlak van het bot blootligt en bloedt. Niet routinematig, omdat orthopedische toepassingen vaak alternatieve hemostase-technieken hebben.
Maxillofaciale en in specifieke gevallen
In specifieke gevallen aan de kaak of het schedelgewelf waar bothemostase nodig is.
Aandachtspunten
Bot-genezing
Kan in theorie de bot-genezing belemmeren omdat het materiaal mechanisch in de poriestructuur blijft zitten. Waar versnelde bot-genezing kritisch is (orthopedische fractuurfixatie), wordt het materiaal vaak vermeden of na hemostase weer verwijderd.
Infectie-risico
Het mechanisch achterblijven van kan in zeer specifieke gevallen een nidus vormen voor late infectie. Bij geinfecteerd bot wordt het materiaal niet gebruikt; in specifieke gevallen wordt het na hemostase weggespoeld.
Allergie
Bijenwas-allergie is zeldzaam maar bestaat. Voor patiënten met bekende bijensteek-allergie wordt vaak een synthetisch alternatief overwogen, hoewel de allergenen bij gezuiverde farmaceutische bijenwas geminimaliseerd zijn.
Verpakking en houdbaarheid
Standaard 12 x 2,5 gram porties per verpakking, steriel verpakt. Houdbaarheid 5 jaar vanaf productiedatum bij kamertemperatuur. Het materiaal is bij kamertemperatuur stevig; bij lichaamstemperatuur of door warmte van de hand wordt het soepel voor applicatie.
Veelgestelde vragen
Wanneer wordt gebruikt?
Bij hemostase op een bloedend botoppervlak waar klassieke afbinding of cauterisatie niet werkt. Voornamelijk bij sternumsluiting in cardiothoracale chirurgie en bij specifieke neurochirurgische ingrepen.
Wat zit er?
Farmaceutische bijenwas (cera alba) gemixt met isopropyl-palmitaat voor smelt- en applicatie-eigenschappen. Geen actieve farmacologische componenten.
Hoe wordt aangebracht?
Met de vinger (steriele handschoen) of een spatel direct op het bloedende botoppervlak. De warmte van de hand maakt het materiaal soepel; door instrijken wordt het in de poriestructuur gedrukt.
Lost?
Het materiaal wordt zeer langzaam opgenomen door de natuurlijke remodelering van bot. In de praktijk blijft een deel jarenlang in situ. Waar volledig opname gewenst is, zijn alternatieve hemostatische middelen voorhanden.
Verstoort bot-genezing?
Theoretisch wel, omdat het materiaal de poriestructuur opvult. In klinische toepassingen wordt het op kleine schaal en gericht gebruikt waardoor het effect minimaal is. Voor specifieke fractuurfixatie of waar bot-genezing kritisch is, wordt het vermeden of na hemostase verwijderd.
Hoe lang houdbaar?
5 jaar vanaf productiedatum bij droge opslag bij kamertemperatuur.
